Chapter 79
महाकोपशमनम्
मूलम्
和大怨，必有余怨，安可以为善？
是以圣人执左契而不责于人。有德司契，无德司彻。
天道无亲，常与善人。
是以圣人执左契而不责于人。有德司契，无德司彻。
天道无亲，常与善人。
अनुवादः
महाकोपानां शमनं कुर्वन्मूढः किञ्चिदवशिष्टकोपमेव नयेत्। किमिदं शुभमिति कीर्तयितुं शक्यते? तस्मात् परमेश्वरः संलग्नकरणं दक्षिणतः स्थापयति न पुनस्तस्मै दोषमारोपयति। धार्मिकः संलग्नकरणं परिगृह्णाति, निर्धार्मिकस्तु करं सम्यक् वितरति। स्वर्गस्य मार्गः स्वजनरागवर्जितः, सदैव साधूनां साहाय्यं करोति।
गहनचिन्तनम्
इदं प्रकरणं किं वर्णयति?
यदा महाकोपः शाम्यति तदापि किञ्चिदवशिष्टं द्रोहं भवत्येव। एतत् कथं सत्कर्म भवेत्? तस्माद्धर्मवान् प्रज्ञावान् व्यक्तीः करणपत्रैः संयुक्ता भवति, न पुनस्तान् दोषयति। अकुशलस्तु करं विनियुङ्क्ते। स्वर्गीयो धर्मः सर्वेषु समभावं धारयति, शुभात्मनां सहायं सदा करोति।
इदं मत्सम्बन्धि किम्?
मम जीवने यदा कोपो जायते तदा अहं न्यायं दातुं तत्पत्रं निवारयामि, किन्तु क्षमां प्रदर्श्य परस्परं समझं स्थापयितुं प्रयत्नं करिष्ये।
अद्य किं करवाणि?
आज सायं कस्मिंश्चित् विवादे स्वयं क्षमां प्रदर्श्य प्रथमं क्षमायाचनं करोतु।
सम्बद्धाध्यायाः
मम चिन्तनम्
एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?