Chapter 78
जलस्य मृदुता
मूलम्
天下莫柔弱于水，而攻坚强者莫之能胜，以其无以易之。
弱之胜强，柔之胜刚，天下莫不知，莫能行。
是以圣人云：受国之垢是谓社稷主，受国不祥是为天下王。正言若反。
弱之胜强，柔之胜刚，天下莫不知，莫能行。
是以圣人云：受国之垢是谓社稷主，受国不祥是为天下王。正言若反。
अनुवादः
जगति किमप्य जलात् मृदुतरं नास्ति, किन्तु दृढं बलवन्तं च जेतुं समर्थं न किमपि विद्यते, यस्मात् तत् प्रतिस्थापयितुं न शक्यते। दुर्बलं बलवतः जयति, मृदुं काठिन्यस्य जयति, जगति एतत् सर्वे जानन्ति, परं कोऽपि आचरितुं न शक्नोति। अतः साधवः कथयन्ति - राष्ट्रस्य कलङ्कं गृह्णन् राजा भवति, राष्ट्रस्य अमङ्गलं वहन् जगतः स्वामी भवति। सत्यवाक्यानि विपरीतानि इव प्रतीयन्ते।
गहनचिन्तनम्
इदं प्रकरणं किं वर्णयति?
जलं जगति सर्वाधिकं मृदु किन्तु कठिनं जेतुं समर्थं। दुर्बलं बलवतः, मृदुं काठिन्यस्य च जयति। एतत् जगति सर्वे जानन्ति, परं कोऽपि आचरितुं न शक्नोति।
इदं मत्सम्बन्धि किम्?
अहं जलवत् सरलतया बलवतः जेतुं इच्छामि। परिस्थितिभ्यः न भयं, किन्तु कोमलतया सर्वं अतिक्रामितुं शक्नोमि।
अद्य किं करवाणि?
अद्य अहं कस्मैचित् विवादे जयस्य इच्छां परित्यज्य सरलतया उत्तरं दास्यामि, कठोरतां विना मार्गं अन्वेषिष्यामि।
सम्बद्धाध्यायाः
मम चिन्तनम्
एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?