Chapter 65

Ko e Tangata na'e Lava Lelei 'i he Halá Faka-Tao

古之善为道者,非以明民,将以愚之。民之难治,以其智多。
故以智治国,国之贼;不以智治国,国之福。知此两者亦稽式。常知稽式,是谓玄德。
玄德深矣,远矣,与物反矣,然后乃至大顺。
Ko e tangata na'e lelei taha 'i he hala faka-Tao 'i he taimi muli, 'ikai na'a nau fakaakaora 'a e kakai, ka na'a nau faka'apa'apa ke 'ota. 'Oku hoha'a 'a e kakai 'o ka tohi, koe'uhi 'o e 'akapulu lahi 'a e homou 'ilotala. Ko ia, 'o ka tohi 'aki 'a e 'ilotalo 'o fai ha pule, 'oku ha taha fai hala ki he fonua; 'o ta'eta tohi 'aki 'a e 'ilotalo 'o pule, 'oku ha lelei faka'ofo'ofa ki he fonua. 'Oku mahino kiate au 'a e na'a taua 'e ua koeni. 'O ka mahino tonu 'a e taua, 'oku 'uhinga ki he angavale faka-Tao. 'Oku loloa 'a e angavale faka-Tao, 'o lahiange, 'o tāpuna ange mo e me'a kotoa, 'o 'uhinga 'o hangatonu ki he taufa'ataha lahi.

Fakakaukau Loloto

Ko e hā ʻa e vahe ni?

Ko e chpater koeni 'oku fakamatala 'a e me'a 'oku ne pehe: Ko e tangata na'e 'ilo 'a e hala faka-Tao 'i he taimi muli, 'ikai na'a nau fakaakaora 'a e kakai 'aki 'a e 'ilotalo, ka na'a nau faka'apa'apa ke nau 'ota. 'Oku fa'a hoha'a 'a e kakai 'o ka tohi, koe'uhi 'o e lahi ange 'a e homou 'akapulu. Ko e chpater koeni 'oku ne fakamatala 'a e me'a ua 'e ni: 'o ka tohi 'aki 'a e 'ilotalo, 'oku ha taha faki hala; 'o ta'eta tohi 'aki, 'oku ha lelei faka'ofo'ofa. 'O e 'ilotalo faka-Tao 'oku loloa, 'o lahi ange, 'o tāpuna ange mo e me'a kotoa, 'o a'u ki ha taufa'ataha lahi.

ʻOku fēfē hono fekauʻaki mo au?

'Oku ou 'ilo 'a e 'uhinga 'o e chpater koeni ki he nofo faka-Tonga. 'Oku 'ou fiema'u ke tau 'ata 'aki e maama 'o e 'ilotalo 'i he'eku mo'uilata mo e ngaahi foha. Ka 'oku ou 'iloange 'a e angavale 'o e tauhi 'o e ngaahi me'a 'oku faingofua. 'Oku ou ako 'a e ta'etotongi 'o e fie 'ilo 'o e kakai. 'Oku ou fie tauhi 'a e angavale faka-Tao 'i hoku mo'uilata, 'o tauhi e mo'ui 'aki 'a e fie 'apa'apa 'o ta'eta fiingaua.

Ko e hā ʻe ngāue ai au ʻapongipongi?

'O e 'aho ni, 'e ou to'o ha taimi ke 'ofá 'a e felotoi mo e kakai 'i hoku nofo'anga. 'E ou ta'eta fakaakaora pe fakamatala 'a e ngaahi me'a 'oku ou 'ilo 'o hangatonu, ka 'e ou fakamanava ke nau 'ilo 'a e me'a kotoa 'aki 'a e ngaahi me'a 'oku nau lava 'o fai. 'E ou fili ha taimi 'e taha ke ou nofo 'i he mo'unga mo e fie 'apa'apa, ke 'oua 'e ou fie faka'ali'ali 'o e ngaahi me'a kotoa.

Ngaahi Vahe Fekauʻaki

Hoku Fakakaukau

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →