Chapter 76

प्राणिनां जन्म मृदुता

人之生也柔弱,其死也坚强。万物草木之生也柔脆,其死也枯槁。
故坚强者死之徒,柔弱者生之徒。
是以兵强则灭,木强则折。强大处下,柔弱处上。
प्राणिनां जन्मनि मृदवः काठिन्यरहिताश्च भवन्ति, मृत्यौ तु कठिना दृढाश्च भवन्ति। वनस्पतयः सर्वे प्ररोहकाले कोमला भङ्गुराश्च भवन्ति, मृत्यौ तु शुष्का निःसाराश्च भवन्ति। अतः काठिन्यधारिणः मृत्योः सहचरा भवन्ति, मृदवः प्राणिनः जीवनस्य सहचरा भवन्ति। यतः सेना बलवती चेत् विनश्यति, वृक्षः बलवान् चेत् भग्नो भवति। महती उन्नतिः अधस्तात् वसति, कोमलता च उपरि वसति।

गहनचिन्तनम्

इदं प्रकरणं किं वर्णयति?

अयं प्रकरणः उपदिशति यत् प्रकृतौ मृदुता जीवनस्य चिह्नं, काठिन्यं च मृत्योः चिह्नं भवति। बलवत्त्वं नाशाय, कोमलता जीवनाय च भवति।

इदं मत्सम्बन्धि किम्?

अहं जीवने मृदुत्वं कृत्वा जीवितुं शक्नोमि। कठोरता मेरां हानिं न कृत्वा मृत्युं सूचयति। अहं जलवत् सदा प्रवाहमाणः भवितुं इच्छामि।

अद्य किं करवाणि?

अद्य अहं कस्मिंश्चित् कठिने परिस्थितौ स्थिरतां परित्यज्य कोमलतां अङ्गीकरिष्यामि, प्रतिक्रियां अधीरतां विना करिष्यामि।

सम्बद्धाध्यायाः

मम चिन्तनम्

एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →