Chapter 39
Basusu Bato Baya Baninga Moko
Original
昔之得一者：天得一以清，地得一以宁，神得一以灵，谷得一以盈，万物得一以生，侯王得一以为天下贞。
其致之，天无以清将恐裂，地无以宁将恐发，神无以灵将恐歇，谷无以盈将恐竭，万物无以生将恐灭，侯王无以贵高将恐蹶。
故贵以贱为本，高以下为基。是以侯王自称孤、寡、不谷。此非以贱为本邪？非乎？故致数誉无誉。不欲琭琭如玉，珞珞如石。
其致之，天无以清将恐裂，地无以宁将恐发，神无以灵将恐歇，谷无以盈将恐竭，万物无以生将恐灭，侯王无以贵高将恐蹶。
故贵以贱为本，高以下为基。是以侯王自称孤、寡、不谷。此非以贱为本邪？非乎？故致数誉无誉。不欲琭琭如玉，珞珞如石。
Traduction
Basusu bato baya baninga moko: Iyo ikokaka kotalela bino, etumba ikaikama l和平; iyo ikokaka kolengana bino, esanga ikaikama l'elo; molimo wa bino ukokaka kotalela bino, esimbi ikaikama l'elo; bilanga bya bino bikokaka kolengana bino, ebele ikaikama l'elo; biloko bya bino byayakata bino, bipamba ikaikama l'elo; ba ntungulusi ba bino bayakata bango mpe bato baya baninga moko ya bino.
Basusu bango bazali biso: soki iyo itikala te ya kotalela, ekobebama; soki etumba ekokala te ya kolengana, ekolimama; soki esanga ekokala te ya kotalela, ekotikala; soki ebele ekokala te ya kolengana, ekopita; soki bipamba bikokala te ya kotalela, ekoyaika; soki bato baya baninga moko bakokala te, ekoyɛngama.
Boye, oyo akufi, asukutili ezali libaka lya ye; oyo akulu, asukutili ezali libaka lya ye. Yangoyeba, ba ntungulusi bazalela bango na maye ma 'mpasi' mpe 'yeka' mpe 'pamba'. Eye te bazalela bango na maye ma mpasi? Eye te boye? Boye, oyo akokana bilili bya ngu, akokana te ngu na bongo. Atikala te monkana ya likekisami lokola mbizi, kasi aye lokola libanga lya mabe.
Basusu bango bazali biso: soki iyo itikala te ya kotalela, ekobebama; soki etumba ekokala te ya kolengana, ekolimama; soki esanga ekokala te ya kotalela, ekotikala; soki ebele ekokala te ya kolengana, ekopita; soki bipamba bikokala te ya kotalela, ekoyaika; soki bato baya baninga moko bakokala te, ekoyɛngama.
Boye, oyo akufi, asukutili ezali libaka lya ye; oyo akulu, asukutili ezali libaka lya ye. Yangoyeba, ba ntungulusi bazalela bango na maye ma 'mpasi' mpe 'yeka' mpe 'pamba'. Eye te bazalela bango na maye ma mpasi? Eye te boye? Boye, oyo akokana bilili bya ngu, akokana te ngu na bongo. Atikala te monkana ya likekisami lokola mbizi, kasi aye lokola libanga lya mabe.
Makanisi ya mozindo
Biteni oyo ezali na boyokani
Makanisi na ngai
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?