فصل 65

حکمت نادانی

古之善为道者,非以明民,将以愚之。民之难治,以其智多。
故以智治国,国之贼;不以智治国,国之福。知此两者亦稽式。常知稽式,是谓玄德。
玄德深矣,远矣,与物反矣,然后乃至大顺。
در روزگاران کهن، آنان که در راهِ راهبریِ نیک بودند، مردم را دانا نمی‌کردند، بلکه به نادانی‌شان می‌سپردند. دشواریِ فرمانروایی بر مردم از آن روست که بسیار دانا شده‌اند.
پس، فرمانروایی با دانایی، دزدِ کشور است؛ و فرمانروایی بی‌دانایی، مایهٔ برکت کشور. شناخت این دو، قانونی است. همواره این قانون را به خاطر داشتن، «مِهرِ ژرف» نامیده می‌شود.
مهر ژرف، ژرف است و دور است و با همه چیز وارونه می‌نماید. آن‌گاه به هماهنگی بزرگ می‌رسد.

تعمق ژرف

این فصل درباره چیست؟

این باب به پارادوکس حکمت و نادانی می‌پردازد. فرمانروای واقعی مردم را به دانایی ظاهری و حیله‌گری نمی‌آموزد، بلکه آنان را به سادگی و بی‌آلایشی بازمی‌گرداند. داناییِ بسیار باعث پیچیدگی و دشواری در اداره جامعه می‌شود. مهر ژرف (صفتی متعالی) فراتر از فهم عادی است و به هماهنگی با طبیعت می‌انجامد.

این چه ربطی به من دارد؟

در دنیای امروز، همه ما به دنبال انباشتن دانش و اطلاعات هستیم، اما این باب به من می‌گوید که گاه نادانی و سادگی ارزش بیشتری دارد. در روابطم با دیگران، اگر به جای نشان‌دادن دانایی، با فروتنی و سادگی رفتار کنم، آرامش و هماهنگی بیشتری خواهم یافت.

امروز چه باید بکنم؟

امروز، در یک مکالمه، به جای اثبات دانایی خود، سکوت می‌کنم و گوش می‌دهم. از پیچیده‌گویی پرهیز می‌کنم و با سادگی پاسخ می‌دهم.

فصل‌های مرتبط

تعمق من

این فصل چه الهامی به شما می‌دهد؟ چگونه آن را به کار خواهید بست؟

از لائوتسه درباره این فصل بپرس گفتگوی تمام‌صفحه →