Capítulo 57
Tuukulil ti' le ku yúuchul kaanal yetel u beel k'ayate'
Ts'áakab
天下多忌讳,而民弥贫;民多利器,国家滋昏;人多伎巧,奇物滋起;法令滋彰,盗贼多有。
故圣人云:我无为而民自化,我好静而民自正,我无事而民自富,我无欲而民自朴。
Bey sáan k'áat anil
Bix k'a'abet
¿Taak u t'àan le junp'éel k'áatechelo'?
Le xakam k'iinilo' ku ya'ala' wa k'a'abet ku yúuchul kaanal tuukulil, ku yúuchul k'ayate' ti' máan. Ku ya'ala' tak tu'ux ku ya'alamiko' je'ela': «In k'a'abet in beel, le kaastalaniko' ku yúuchul u beetiko' ob», yan u tuukulilo' ku yúuchul u beetiko' tuukul, yan u máan k'uhilo' ku yúuchul u na'atsiko'. Ku ya'ala' wa le ku báaxal che' yaan, ku yúuchul u yáanalil; le ku jeel k'ayate' yaan, ku yúuchul u k'ahóoyalil; le ku na'atsik u yáanal, ku yúuchul u ya'alamiko' le ba'axche'ilo'.
Ta'an u xáant in wáanil?
Ku k'uchik in wotoch in tuukulil ti' in kaanal t'aan ti' le ka'anso'olilo'. Yan in k'uchik in beel ti' máan, k'a'abet in báaxal che' yetel u ya'alamiko'. Wa in k'a'abet in beel ti' máan, ku yúuchul in k'uchik u k'a'abetil in wíiniko', yan le kaastalaniko' tu'ux in wíiniko' ku yúuchul u k'a'abet u k'uchk'ino'.
Ba'ax k'áatij wenáajo' ho'olal?
Hunabku k'iin in k'a'abet in báaxal che' ti' in beelil. Ma' in k'uchik u jeel na'atsiko' ti' le ka'anso'olo'. In beeliko' k'a'abet u kaxtiko' u ka'anso'ol yetel u tuukulil, ma' u jeel na'atsiko'. Ma' in k'uchik u yáanalil xáanabo' ti' in wíiniko'. In beetik u máanile' ku k'uchik u k'a'abetil in na'atsiko'.
Kaambal u yáax k'o'ol
In k'iinmixáan
Ta'an u yúuchul le kaambalo'? Ta'an u chukpahal jaatsil kuxtal?