Chapter 58
मौननीतिः जनानां च
मूलम्
其政闷闷，其民淳淳；其政察察，其民缺缺。
祸兮福之所倚，福兮祸之所伏。孰知其极？其无正。正复为奇，善复为妖。人之迷，其日固久。
是以圣人方而不割，廉而不刿，直而不肆，光而不耀。
祸兮福之所倚，福兮祸之所伏。孰知其极？其无正。正复为奇，善复为妖。人之迷，其日固久。
是以圣人方而不割，廉而不刿，直而不肆，光而不耀。
अनुवादः
यदि राज्यं मौनं भवति, तदा जनाः सरला भवन्ति। यदि राज्यं सावधानं भवति, तदा जनेषु दोषा भवन्ति। आपदि कल्याणस्य आश्रयः वसति, कल्याणे आपदः गूढाः सन्ति। कः तेषाम् अन्तं जानाति? न कोऽपि नियमः स्थिरः। यत् युक्तं तत् अद्भुतं भवति, यत् शुभं तत् दैवी भवति। मनुष्याणाम् अज्ञानम् अतीव दीर्घकालिकम् अस्ति। अतः साधकः चतुरस्रः अस्ति किन्तु न छिनत्ति, अतीव तीक्ष्णः अस्ति किन्तु न घातयति, सरलः अस्ति किन्तु नातिशयति, दीप्तिमान् अस्ति किन्तु न दीप्तः।
गहनचिन्तनम्
इदं प्रकरणं किं वर्णयति?
अयं अध्यायः उपदिशति यत् नीतौ मौनता उत्तमा, परीक्षायाम् अज्ञानं हानिकारकं, कल्याणदुःखयोः परस्परनिर्भरता, साधकस्य चारित्र्यं च। यदा शासनं सरलं तदा प्रजासु सरलता, यदा जटिलं तदा वञ्चना।
इदं मत्सम्बन्धि किम्?
मम जीवने अहं अवगच्छामि यत् अत्यधिकं नियन्त्रणं दुःखं जनयति। मम मनः चिन्तया आक्रान्तं भवति यदा अहं सर्वं ज्ञातुं इच्छामि। परम्परायां विश्वासः, मौनं चिन्तनं च मम शान्तिं वर्धयति।
अद्य किं करवाणि?
आज अहं कमलपत्रवत् जले स्थितः भविष्यामि - अस्पृश्यः सर्वेषां कर्मणाम्, किन्तु सर्वं पश्यन्। मौनं वक्ष्यामि यत्र मौनं योग्यम्, परिणामेषु विश्वासं च वर्धयिष्यामि।
सम्बद्धाध्यायाः
मम चिन्तनम्
एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?