Chapter 55

गुणाधारस्य गाम्भीर्यम्

含德之厚,比于赤子。毒虫不螫,猛兽不据,攫鸟不搏。骨弱筋柔而握固。
未知牝牡之合而朘作,精之至也。终日号而不嗄,和之至也。
知和曰常,知常曰明。益生曰祥,心使气曰强。物壮则老,谓之不道,不道早已。
गुणानां बाहुल्यं यस्यास्ति सोऽबालकवद्भवति। विषवृश्चिका अस्मान्न दशन्ति, व्याघ्रमृगा अस्मान्न ग्रसन्ते, श्येनपक्षिणो न जघ्नन्ति। अस्थीनि कोमलानि, मांसपेशयः सौम्यास्तथापि मुट्टी दृढो भवति। न जानाति पुमांसं स्त्रियं च योजयितुं, तथापि शिशोरङ्गं स्थिरं भवति — एतन्मूलाधारस्य परिपूर्णता। दिनभरि रुदति, कण्ठश्च कठोरो न भवति — एतन्मिलनस्य परिपूर्णता। मिलनं जानातीति वदन्ति चिरन्तनम्, चिरन्तनं जानातीति वदन्ति प्रज्ञावन्तम्। जीवनस्य पोषणं शुभम्, चेतो वायुं वशीकरोति चेत् तद्बलम्। यद्भूतं बलवद्भवति तद्गच्छति जराम्, एतत्पथस्य विरुद्धम्। पथस्य विरुद्धं चिरकालं न तिष्ठति।

गहनचिन्तनम्

इदं प्रकरणं किं वर्णयति?

अयं प्रकरणः उपदिशति यत् परमगुणधारी पुरुषः सदृशः सूक्ष्मशिशोः भवति। शिशुः स्वाभाविकहिंस्रैः जीवैः अस्पृश्यः, अस्थिमृदुः किन्तु मुट्टी दृढः, रुदन् अपि कण्ठस्वरं न हरति। एतानि लक्षणानि मूलाधारशक्तेः परिपूर्णतायाश्च अनन्तशक्तेः च सूचकानि।

इदं मत्सम्बन्धि किम्?

गुणाधारस्य गाम्भीर्यं मम जीवने कथं प्रकटते? यदा अहं शान्तः स्थितः, तदा मम चेतसि कोमलता अनुपमा भवति। अबालकवत् निर्मलचित्तः सन् अहं सर्वाणि भूतानि रक्षितुं शक्नोमि। एतदेव मम आध्यात्मिकमार्गः।

अद्य किं करवाणि?

आज अहं प्रातःकाले किञ्चित् समयं निर्विकल्पं चित्तं धारयित्वा श्वासवायुं निरीक्षितुं प्रयत्नं करिष्ये। मूलाधारस्थानं स्मृत्वा शिशुवत् सहजता प्राप्तव्यः।

सम्बद्धाध्यायाः

मम चिन्तनम्

एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →