Chapter 46

विश्वे धर्मप्रवर्तने

天下有道,却走马以粪。天下无道,戎马生于郊。
祸莫大于不知足,咎莫大于欲得。故知足之足,常足矣。
यदा विश्वं धर्मेण चरति तदा अश्वाः मार्गेभ्यः निवर्तन्ते कृषिकार्याय। यदा विश्वं धर्मात् विरक्तं भवति तदा युद्धाश्वाः क्षेत्रेषु उत्पद्यन्ते। अनर्थानां मूलं पर्याप्तौ अज्ञानम्। अपराधानां सर्वाधिकं वाञ्छाया। अतः पर्याप्तेः तृप्तिः नित्यतृप्तिं जनयति।

गहनचिन्तनम्

इदं प्रकरणं किं वर्णयति?

यदा लोकः तथागतं धर्मं अनुसरति तदा शस्त्राश्वा कृष्यर्थं प्रयुज्यन्ते। यदा लोकः तथागतं त्यजति तदा अश्वा युद्धाय जायन्ते। एतत् दर्शयति यत् असुखं दुःखं च अपर्याप्तेः लोभाच्च उत्पद्यते।

इदं मत्सम्बन्धि किम्?

अहं प्रायेण अपर्याप्तिं अनुभवामि - अधिकं धनं, सन्मानं, सुखं वाञ्छन्। परं तृप्तेः अभावात् असुखी भवामि। एतां ज्ञां प्राप्य अहं सन्तोषं वर्धयितुं प्रयत्नं करोमि।

अद्य किं करवाणि?

आज अहं यत् मम अस्ति तस्मिन् सन्तुष्टिं प्राप्स्यामि। अल्पं भोजनं करिष्यामि, सरलं वस्त्रं धारयिष्यामि। अनावश्यकाणां वस्तूनां क्रयणं न करिष्यामि।

सम्बद्धाध्यायाः

मम चिन्तनम्

एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →