Ko e kupu ko ʻeni ʻoku fakahā ai ʻa e lau lahi: Kapau ʻoku ʻikai manumanu ʻa e kakai ki he mate, ʻe mole ʻa e mafai ʻo fakaʻilia ʻaki ʻa e mate. Ka ʻoku totonu ke ʻosi fokotuʻu ʻa e hala lelei ʻo e fai fakaʻauha, ʻo ʻikai lava ke fai ʻe ha taha ʻoku ʻikai ʻilo. Ko e taha ʻe fai ha meʻa ʻoku ʻikai ʻilo ʻo fai, ʻe haiha ʻo tō. Ko e taha ʻe ngāue ʻi he meʻa ʻoku ʻosi tapu ʻe he langi, ʻe ʻosi pē lava fakaʻosi ʻa e lolotonga.
Key Concepts
死
杀
大匠斫
Cite This Chapter
Laozi, Tao Te Ching, Chapter 74, "Fua 74: Kapau ʻoku ʻikai Manumanu ʻa e Kakai ki he Mate", laotzu.ai: https://www.laotzu.ai/to/chapters/74/
Classical Chinese, translation, and AI reflection are shown separately; cite this chapter URL for references.
Kapau ʻoku ʻikai manumanu ʻa e kakai ki he mate, ʻe hē ho fakaʻilia ʻaki ʻa e mate? Kapau ʻe nofo manumanu ʻa e kakai taʻetuʻu ki he mate, ʻe mafai ke tau foki ʻa e kakai kovi ʻo tuku ʻi he mate. Ka ko e ngaahi kuo fuofua lelei ʻe fai ʻa e fakaʻauha ʻe he kau fai fakaʻauha. Ko e taha ʻe ʻuhinga ʻo fai fakaʻauha ʻo hoko ki he kakai ʻoku ʻata ʻe he langi, ko e taha ko e taha ʻe hoko ki he kakai ʻoku ngāue ʻo tau ʻi he meʻa ʻe lava ʻo fai. Ko e taha ʻe fai fakaʻauha ʻo hoko ki he kakai ʻoku tau ʻi he meʻa ʻe ʻikai ʻilo ʻo fai, ko e fakaʻuhiga ki he taha ʻe tā maheni ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi fulu fakaenāmuni. Ko e taha ʻe ʻikai ha toʻufakafa fulu maheni ʻo ha meʻa ʻe ʻosi hohaʻa ʻi he lolotonga fulu fakaenāmuni.
Fakakaukau Loloto
Ko e hā ʻa e vahe ni?
Ko e kupu ko ʻeni ʻoku fakahā ai ʻa e lau lahi: Kapau ʻoku ʻikai manumanu ʻa e kakai ki he mate, ʻe mole ʻa e mafai ʻo fakaʻilia ʻaki ʻa e mate. Ka ʻoku totonu ke ʻosi fokotuʻu ʻa e hala lelei ʻo e fai fakaʻauha, ʻo ʻikai lava ke fai ʻe ha taha ʻoku ʻikai ʻilo. Ko e taha ʻe fai ha meʻa ʻoku ʻikai ʻilo ʻo fai, ʻe haiha ʻo tō. Ko e taha ʻe ngāue ʻi he meʻa ʻoku ʻosi tapu ʻe he langi, ʻe ʻosi pē lava fakaʻosi ʻa e lolotonga.
ʻOku fēfē hono fekauʻaki mo au?
ʻOku ou sio ki he kupu ko ʻeni ʻo ʻuhinga ki he tauʻatāina ʻo e kolo ʻi he hala fakafefeka. ʻOku ou lava ʻo fakaʻuhiga ʻa e lau ki hoku moʻui ʻo fakapapau meiate ʻi he fiemaʻu mālohi ʻa e kakai kiate au. Kapau ʻoku ou taʻofi ʻe he meʻa ʻe taha ʻo e fiemaʻu moʻui, ʻe mole ha meʻa ʻi hoku loto.
Ko e hā ʻe ngāue ai au ʻapongipongi?
ʻO ki he ʻaho ni, ʻe ou tuku ʻa e ngaahi fakaʻilia ʻi hoku moʻui. ʻE ou fai meʻa kotoa ʻo ʻikai ha fakaʻilia pe fakamafua. ʻE ou tuku ʻa e langi ke ne fai ʻa e meʻa ʻe takitaha.
The people do not fear death; to what purpose is it to (try to) frighten them with death? If the people were always in awe of death, and I could always seize those who do wrong, and put them to death, who would dare to do wrong? There is always One who presides over the infliction of death.
AI Modern
Kapau ʻoku ʻikai manumanu ʻa e kakai ki he mate, ʻe hē ho fakaʻilia ʻaki ʻa e mate? Kapau ʻe nofo manumanu ʻa e kakai taʻetuʻu ki he mate, ʻe mafai ke tau foki ʻa e kakai kovi ʻo tuku ʻi he mate. Ka ko e ngaahi kuo fuofua lelei ʻe fai ʻa e fakaʻauha ʻe he kau fai fakaʻauha. Ko e taha ʻe ʻuhinga ʻo fai fakaʻauha ʻo hoko ki he kakai ʻoku ʻata ʻe he langi, ko e taha ko e taha ʻe hoko ki he kakai ʻoku ngāue ʻo tau ʻi he meʻa ʻe lava ʻo fai. Ko e taha ʻe fai fakaʻauha ʻo hoko ki he kakai ʻoku tau ʻi he meʻa ʻe ʻikai ʻilo ʻo fai, ko e fakaʻuhiga ki he taha ʻe tā maheni ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi fulu fakaenāmuni. Ko e taha ʻe ʻikai ha toʻufakafa fulu maheni ʻo ha meʻa ʻe ʻosi hohaʻa ʻi he lolotonga fulu fakaenāmuni.
Hoku Fakakaukau
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?