Chapter 73
साहसं यत्र हिंसायै तत्र मृत्युः प्रजायते
Quick Answer
अयं अध्यायः वदति यत् साहसं दोषाय भवति, न तु गुणाय। साहसेन मृत्युः, साहसं विना जीवितं भवति। स्वर्गीयं धर्मं न क्रोधं करोति किन्तु जयति, न वदति किन्तु प्रतिसंवदति, न आह्वयति किन्तु आगच्छति, अलसतया अपि योजनां करोति। स्वर्गस्य जालं अत्यन्तं विस्तृतं, दृश्यते शिथिलं च, किन्तु सर्वं ग्रहीतुं शक्नोति।
Key Concepts
- 敢
- 不敢
- 天网
- 天之道
Cite This Chapter
Laozi, Tao Te Ching, Chapter 73, "साहसं यत्र हिंसायै तत्र मृत्युः प्रजायते", laotzu.ai: https://www.laotzu.ai/sa/chapters/73/
Classical Chinese, translation, and AI reflection are shown separately; cite this chapter URL for references.
मूलम्
天之道，不争而善胜，不言而善应，不召而自来，繟然而善谋。天网恢恢，疏而不失。
अनुवादः
गहनचिन्तनम्
इदं प्रकरणं किं वर्णयति?
अयं अध्यायः वदति यत् साहसं दोषाय भवति, न तु गुणाय। साहसेन मृत्युः, साहसं विना जीवितं भवति। स्वर्गीयं धर्मं न क्रोधं करोति किन्तु जयति, न वदति किन्तु प्रतिसंवदति, न आह्वयति किन्तु आगच्छति, अलसतया अपि योजनां करोति। स्वर्गस्य जालं अत्यन्तं विस्तृतं, दृश्यते शिथिलं च, किन्तु सर्वं ग्रहीतुं शक्नोति।
इदं मत्सम्बन्धि किम्?
अहं जीवने बहुधा साहसं कर्तुं प्रेरितः भवामि - त्वरितं निर्णयं कर्तुं, शीघ्रं कार्यं कर्तुं। परंतु अयं अध्यायः मां शिक्षयति यत् धैर्यं, संयमः, अस्पृहा च परमार्थे साहसं अपेक्षया महत्तरं फलं ददाति। अहं शनैः चेष्टितुं, प्रतीक्षितुं च सीखेः।
अद्य किं करवाणि?
अद्य किम्चित् कार्यं कुर्वन् अस्मि चेत्, मम मनसि जिज्ञासा भवति - किमिदं साहसं वा असूया वा? यदि असूया अस्ति, तर्हि स्थगयामि एतत्, शनैः चिन्तयामि, परिणामान् अपेक्षे। न क्रोधं न कार्यं शीघ्रं करिष्यामि।
सम्बद्धाध्यायाः
मम चिन्तनम्
एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?