Chapter 10
आत्मानं एकत्वेन धारयन्
मूलम्
载营魄抱一，能无离乎？专气致柔，能如婴儿乎？涤除玄览，能无疵乎？
爱民治国，能无为乎？天门开阖，能为雌乎？明白四达，能无知乎？
生之畜之，生而不有，为而不恃，长而不宰，是谓玄德。
爱民治国，能无为乎？天门开阖，能为雌乎？明白四达，能无知乎？
生之畜之，生而不有，为而不恃，长而不宰，是谓玄德。
अनुवादः
चित्तवासनां एकत्वेन संयम्य, त्यक्तुं शक्नोति किम्? प्राणान् संयम्य कोमलतां प्राप्तुं शक्नोति किम्? गभीरं दर्पणं शुद्धं कृत्वा, दोषं विना भवितुं शक्नोति किम्? प्रजाभ्यः प्रेम कृत्वा राज्यं शासितुं निःस्पृहतया शक्नोति किम्? स्वाभाविकाणि द्वाराणि उद्घाट्य मौनेन प्रतीयमानं भवितुं शक्नोति किम्? सर्वं स्पष्टं ज्ञात्वा अज्ञानवत् तिष्ठितुं शक्नोति किम्? तानि जन्म ददाति पोषयति च, जनयति न अधिकरोति, कार्यं करोति न आश्रितवान्, अधिष्ठाता भवति न नियन्ता - एतत् गभीरं गुण इत्युच्यते।
गहनचिन्तनम्
इदं प्रकरणं किं वर्णयति?
अयं अध्यायः बाह्यकर्मणां त्यागं, आभ्यन्तरिक्षं एकाग्रतां च प्रतिपादयति। आत्मा चेत् एकत्वेन तिष्ठति, तर्हि मनः कदापि विचलितं न भवति। शिशोरिव कोमलता, दर्पण इव निर्मलता, मातृवत् मौनं, एतानि गभीरायाः साधनायाः लक्षणानि।
इदं मत्सम्बन्धि किम्?
अहं प्रतिदिनं बहुकार्येषु तिष्ठन्, आत्मानं विस्मृत्वा। किन्तु जब चित्तं एकाग्रं भवति, तबैव शांतिः प्राप्यते। इदानीं अहं यत् जानामि - बाह्यं जगत् मां चालयितुं न शक्नोति, यदा अहं आत्मनि तिष्ठामि।
अद्य किं करवाणि?
आज रात्रौ श्वासविधिं कृत्वा, चित्तं एकाग्रीकरणीयम्। बाह्याणां विचाराणां प्रवाहं अवलोक्य, तान् निर्वाणीकरणीयम्। एवं पंचमिनटेषु आत्मानं शांतिं प्राप्स्यामि।
सम्बद्धाध्यायाः
मम चिन्तनम्
एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?