Sa' k'ij xuqum taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, are taq'ijilal taq'ukuy xik' ruma ruuchil, taq'ukuy xik' xb'anum b'alam. Sa' k'ij ink'a' xuqum taq'ijilal, are taq'ijilal taq'ukuy xik' xb'anum sa' taq'ij, xik' q'atb'alil xuqum junam. Xik' b'alam xuqum taq'ijilal, xik' q'ijilal xuqum taq'ij. Ma xik' junam xik' b'alam, ma xik' junam xik' xb'anum. Xik' q'atb'alil xuqum xk'olob'al, xik' q'atb'alil xuqum taq'ijilal. Ruuk'u'x jun xk'olob'al taq'ijilal, ruuk'u'x jun xb'anum q'ijilal.
Key Concepts
知足
无道
有道
Cite This Chapter
Laozi, Tao Te Ching, Chapter 46, "Sa' k'ij xuqum taq'ijilal, xb'anum xik' ruma ruuchil", laotzu.ai: https://www.laotzu.ai/kek/chapters/46/
Classical Chinese, translation, and AI reflection are shown separately; cite this chapter URL for references.
Na'ojil
天下有道,却走马以粪。天下无道,戎马生于郊。
祸莫大于不知足,咎莫大于欲得。故知足之足,常足矣。
Ruq'ijil
Sa' k'ij xuqum taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, are taq'ijilal taq'ukuy xik' ruma ruuchil. Sa' k'ij ink'a' xuqum taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, are taq'ijilal taq'ukuy xik' xb'anum sa' taq'ij. Ma xuqum junam xik' xk'olob'al, ma xuqum junam xik' xb'anum. Xik' q'atb'alil xuqum ink'a' xb'anum, xik' q'atb'alil xuqum k'ijilal xb'anum. Ruuk'u'x jun xk'olob'al na'ojil, ruuk'u'x jun xb'anum taq'ijilal. Xik' b'alam xuqum taq'ijilal, xik' q'ijilal xuqum taq'ij. Sa' taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, xb'anum jun xk'olob'al taq'ijilal, xb'anum jun xb'anum xk'olob'al. Sa' taq'ijilal ink'a' xb'anum, xb'anum jun xk'olob'al taq'ijilal, xb'anum jun xb'anum xk'olob'al. Ma xik' junam xik' b'alam, ma xik' junam xik' xb'anum. Xik' q'atb'alil xuqum xk'olob'al, xik' q'atb'alil xuqum taq'ijilal. Ruuk'u'x jun xk'olob'al taq'ijilal, ruuk'u'x jun xb'anum q'ijilal.
Natab'al Xyaab'il
Je ruma le eeq'a re?
Sa' k'ij xuqum taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, are taq'ijilal taq'ukuy xik' ruma ruuchil, taq'ukuy xik' xb'anum b'alam. Sa' k'ij ink'a' xuqum taq'ijilal, are taq'ijilal taq'ukuy xik' xb'anum sa' taq'ij, xik' q'atb'alil xuqum junam. Xik' b'alam xuqum taq'ijilal, xik' q'ijilal xuqum taq'ij. Ma xik' junam xik' b'alam, ma xik' junam xik' xb'anum. Xik' q'atb'alil xuqum xk'olob'al, xik' q'atb'alil xuqum taq'ijilal. Ruuk'u'x jun xk'olob'al taq'ijilal, ruuk'u'x jun xb'anum q'ijilal.
Ma na'anim ri ub'i rikin?
Xink'ol qak'u'x re chi xk'olob'al taq'ijilal. Xink'ut xb'anum, xink'ol ri q'atb'alil xk'olob'al ruuk'u'x. Xink'ut q'inam xb'anum ruma ri xk'olob'al, xink'ol jun b'alam xk'olob'al. Xink'ut qak'u'x re chi xb'anum, xink'ol ri taq'ijilal xb'anum. Sa' xb'anum re, xink'ol ri q'atb'alil xk'olob'al ruuk'u'x, xink'ol ri taq'ijilal xb'anum. Xink'ol ri xk'olob'al na'ojil, xink'ol ri taq'ijilal xb'anum xuqum jun q'ijilal xk'olob'al.
Na'b'al xb'een xq'e' a'an?
Qab'an qak'u'x re chi qana'oj xb'anum, qab'ano chi k'ijilal. Qana'oj chi xk'olob'al taq'ijilal, qab'ano jun xb'anum xk'olob'al. Qana'oj chi q'atb'alil xk'olob'al ruuk'u'x, qab'ano jun xb'anum taq'ijilal. Qab'an jun q'ijilal xb'anum, qab'ano chi q'ijilal. Qab'an jun q'ijilal xb'anum sa' qak'u'x.
When the Tao prevails in the world, they send back their swift horses to (draw) the dung-carts. When the Tao is disregarded in the world, the war-horses breed in the border lands. There is no guilt greater than to sanction ambition; no calamity greater than to be discontented with one's lot; no fault greater than the wish to be getting.
AI K'ijilan
Sa' k'ij xuqum taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, are taq'ijilal taq'ukuy xik' ruma ruuchil. Sa' k'ij ink'a' xuqum taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, are taq'ijilal taq'ukuy xik' xb'anum sa' taq'ij. Ma xuqum junam xik' xk'olob'al, ma xuqum junam xik' xb'anum. Xik' q'atb'alil xuqum ink'a' xb'anum, xik' q'atb'alil xuqum k'ijilal xb'anum. Ruuk'u'x jun xk'olob'al na'ojil, ruuk'u'x jun xb'anum taq'ijilal. Xik' b'alam xuqum taq'ijilal, xik' q'ijilal xuqum taq'ij. Sa' taq'ijilal xk'olob'al ruuk'u'x, xb'anum jun xk'olob'al taq'ijilal, xb'anum jun xb'anum xk'olob'al. Sa' taq'ijilal ink'a' xb'anum, xb'anum jun xk'olob'al taq'ijilal, xb'anum jun xb'anum xk'olob'al. Ma xik' junam xik' b'alam, ma xik' junam xik' xb'anum. Xik' q'atb'alil xuqum xk'olob'al, xik' q'atb'alil xuqum taq'ijilal. Ruuk'u'x jun xk'olob'al taq'ijilal, ruuk'u'x jun xb'anum q'ijilal.
Ri Nuk'axal
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?