Quick Answer
Juk'amp khitimp utjiyapawa aka pacharu, alaxaru sarnaqawaru manq'a utjiyapawa. Mana khitisa sutinakiti, xuydiwa taqi utjirinakana kunatixa. Juk'amp utjiwaxa juk'amp uñstayi, uñstayixa chiqañani, chiqañanixa kutirini. Chuqapaxa chusa uñstayinakawwa: xuydi, alaxa, pachaxa, jaqexiwa. Jaqixa pacharu utji, pachixa alaru utji, alaxa xuydiru utji, xuydixa kunayman utjiyapawa.
Key Concepts
Cite This Chapter
Laozi, Tao Te Ching, Chapter 25, "Juk'amp khitimp wakhutatawa", laotzu.ai: https://www.laotzu.ai/ay/chapters/25/
Classical Chinese, translation, and AI reflection are shown separately; cite this chapter URL for references.
Original
有物混成,先天地生。寂兮寥兮,独立不改,周行而不殆,可以为天下母。
吾不知其名,字之曰道,强为之名曰大。大曰逝,逝曰远,远曰反。
故道大,天大,地大,王亦大。域中有四大,而王居其一焉。
人法地,地法天,天法道,道法自然。
Larut'ayawi
Juk'amp khitimp kankañapa aka pacharu, alaxaru sarnaqawaru. Ch'usaqawu, manq'awu, juk'amp sartapawa, mana wakiskamati, muyta sarapawa mana sutt'atañapawa.aka sarnaqawi ukaxa kunayman sarnaqawi yatichasiñanakana taqi sarnaqawi mamawa. Mana ukhama sutinakiti, xuydiwa, juk'amp utjiwa taqi utjirinakana kunatixa. Juk'amp utjiwa, ukaxa juk'amp uñstayi, uñstayixa juk'amp chiqañani, chiqañanixa juk'amp kutirini. Juk'amp uñstayi ukaxa, taqi uñstayi, alaxa uñstayi, pachaxa uñstayi, jaqex uñstayiwa. Sarnaqawixa chusa uñstayinakawa, ukaharux jaqexa juk'amp uñstayiwa. Jaqixa pacharu utji, pachixa alaru utji, alaxa xuydiru utji, xuydixa kunayman utjiyapawa. Kunayman utjiyapa juk'amp utjiwa, juk'amp sarnaqawa.
Ukhaxa Uñt'ayawi
Kunas kaypi qhananchata?
Juk'amp khitimp utjiyapawa aka pacharu, alaxaru sarnaqawaru manq'a utjiyapawa. Mana khitisa sutinakiti, xuydiwa taqi utjirinakana kunatixa. Juk'amp utjiwaxa juk'amp uñstayi, uñstayixa chiqañani, chiqañanixa kutirini. Chuqapaxa chusa uñstayinakawwa: xuydi, alaxa, pachaxa, jaqexiwa. Jaqixa pacharu utji, pachixa alaru utji, alaxa xuydiru utji, xuydixa kunayman utjiyapawa.
Kunjamas nayaxa junta?
Juk'amp khiti utjiyapwa aka pacharu, juk'amp kunayman utjiyapawa. Nayan sarnaqawixa xuydi sarnaqawi kunatixa, kunayman utjiyapawa. Nayan utjiyapawa, kutiriniyapawa, juk'amp uñstayi, xuydi kunatixa.
Kunats jichharu luratäni?
Juk'amp pach pukarakiwa. Aka uruqaru, manq'a sarnaqawipasa chiqañawipasa uñtasipfa. Xpayipkakiwa taqi utjirinakana kunatixa, kunayman utjiyapawa ukhtaya.
📜 Show Translations (Wang Bi · Legge · AI Modern)
Wang Bi (226–249 CE)
混然不可得而知,而万物由之以成,故曰混成也。不知其谁之子,故先天地生。寂寥,无形体也。无物之匹,故曰独立也。返化终始,不失其常,故曰不改也。周行无所不至而不危殆,故曰天下母也。
James Legge (1891)
There was something undefined and complete, coming into existence before Heaven and Earth. How still it was and formless, standing alone, and undergoing no change, reaching everywhere and in no danger (of being exhausted)! It may be regarded as the Mother of all things.
AI Modern
Juk'amp khitimp kankañapa aka pacharu, alaxaru sarnaqawaru. Ch'usaqawu, manq'awu, juk'amp sartapawa, mana wakiskamati, muyta sarapawa mana sutt'atañapawa.aka sarnaqawi ukaxa kunayman sarnaqawi yatichasiñanakana taqi sarnaqawi mamawa. Mana ukhama sutinakiti, xuydiwa, juk'amp utjiwa taqi utjirinakana kunatixa. Juk'amp utjiwa, ukaxa juk'amp uñstayi, uñstayixa juk'amp chiqañani, chiqañanixa juk'amp kutirini. Juk'amp uñstayi ukaxa, taqi uñstayi, alaxa uñstayi, pachaxa uñstayi, jaqex uñstayiwa. Sarnaqawixa chusa uñstayinakawa, ukaharux jaqexa juk'amp uñstayiwa. Jaqixa pacharu utji, pachixa alaru utji, alaxa xuydiru utji, xuydixa kunayman utjiyapawa. Kunayman utjiyapa juk'amp utjiwa, juk'amp sarnaqawa.
Nayan Uñt'ayawi
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?
"This chapter made me think..."
"I plan to..."
📥 Export All
Save Reflection
Ask Laotzu About This Chapter Taqin chat →
What does "Juk'amp khitimp wakhutatawa" mean?
How can this chapter help me in my life right now?
How to apply this chapter's wisdom at work?
← Previous
Capitulo-naka Janiw Phuqhatax
Qhipa →