Kgaolo e e tlhatholla botswaro jwa bothata jo bo farologaneng. E thaloganya gore bothata jo bo holang bo se na bothata jwa go itsise, mme ka jalo bo na le bothata jo bo netefatsweng. Fa bothata bo se na bothata, go nna le bobotegi jo bo netefatsweng. Fa bothata bo kgatlhegelwa, bobotegi bo tlhwatlhwa, mme fa bobotegi bo latlhehelwa, kwala e tlhwatlhwa, go fitlha fa ditlhwatlhwa di tlhwatlhwa. Ditlhwatlhwa ke tshiamo e e thateng ya tumelo, mme ke tshimololo ya tshikano.
Key Concepts
德
仁
义
礼
道
Cite This Chapter
Laozi, Tao Te Ching, Chapter 38, "Bothata jo Bo Holang Bo Itekanne", laotzu.ai: https://www.laotzu.ai/tn/chapters/38/
Classical Chinese, translation, and AI reflection are shown separately; cite this chapter URL for references.
Bothata jo bo holang bo se na bothata, mme ka jalo bo na le bothata jo bo netefatsweng. Bothata jo bo fa tlase bo sa latlhegeleng bothata, mme ka jalo bo se na bothata jo bo netefatsweng. Bothata jo bo holang bo direla ka go se iponele. Bothata jo bo fa tlase bo direla ka ipono. Bobotegi jo bo holang bo direla ka go se iponele. Kwala jo o lolameng bo direla ka ipono. Ditlhwatlhwa tse di holang di direla mme go se na yo o arabolang, mme ka jalo di neyelwa ka maoto a di phuthwa. Ka jalo, fa bothata le latlhegelwa, bobotegi bo tlhwatlhwa; fa bobotegi bo latlhegelwa, bobotegi bo tlhwatlhwa; fa bobotegi bo latlhegelwa, kwala e tlhwatlhwa; fa kwala e latlhehelwa, ditlhwatlhwa di tlhwatlhwa. Ditlhwatlhwa ke tshiamo ya tumelo e e thateng, mme ke tshimololo ya tshikano. Ba ba neng ba ithuta pele ke dintlha tsa modimo tse di bonalago, mme ke tshimololo ya botshelo jwa bosimane. Ka jalo, monnamane yo o kgeledimngwe o tshameka thata, mme ga a tshameke pharologanyo; o tshameke nodpo, mme ga a tshameke leruri. Ka jalo, o tla latlhehela mphato oo le go tsaya ee.
Katlholo e e Tseneletseng
Tekatekano eno e lebega ka eng?
Kgaolo e e tlhatholla botswaro jwa bothata jo bo farologaneng. E thaloganya gore bothata jo bo holang bo se na bothata jwa go itsise, mme ka jalo bo na le bothata jo bo netefatsweng. Fa bothata bo se na bothata, go nna le bobotegi jo bo netefatsweng. Fa bothata bo kgatlhegelwa, bobotegi bo tlhwatlhwa, mme fa bobotegi bo latlhehelwa, kwala e tlhwatlhwa, go fitlha fa ditlhwatlhwa di tlhwatlhwa. Ditlhwatlhwa ke tshiamo e e thateng ya tumelo, mme ke tshimololo ya tshikano.
E amana jang le nna?
Mo botshelong jwa me, ke lemoga gore fa ke direla ka bothata jwa go itsise gore ke bothata, ke kgaogela bothata jo bo netefatsweng. Ke tlholega ka go batla kutlwano ya batho ba bangwe ka tsela e e bonalago, mme kgaolo e e mpotse gore nako e e telele, go tshwanelwa ke bothata jwa go se itsise le go se batle.
Ke tshwanetse go dira eng gompieno?
Letsatsi lwa gompieno, ke tla itemsa gore ke ka direla eng gore ke be bothata jo bo se nang bothata. Ke tla itemsa ka go thusa motho ka tsela e e bonalago ntle le go mo dumelletsa gore ke thusi. Ke tla itse bothata jwa me jwa go se dire ka go se batle, mme ke tla itemsa gore ke ka nna le bothata jo bo netefatsweng.
(Those who) possessed in highest degree the attributes (of the Tao) did not (seek) to cultivate them, and thus they were possessed of them (in the highest degree). Thus it was that when the Tao was lost, its attributes appeared; when its attributes were lost, benevolence appeared; when benevolence was lost, righteousness appeared; and when righteousness was lost, the proprieties appeared.
AI ya kwa mootlwanenyana
Bothata jo bo holang bo se na bothata, mme ka jalo bo na le bothata jo bo netefatsweng. Bothata jo bo fa tlase bo sa latlhegeleng bothata, mme ka jalo bo se na bothata jo bo netefatsweng. Bothata jo bo holang bo direla ka go se iponele. Bothata jo bo fa tlase bo direla ka ipono. Bobotegi jo bo holang bo direla ka go se iponele. Kwala jo o lolameng bo direla ka ipono. Ditlhwatlhwa tse di holang di direla mme go se na yo o arabolang, mme ka jalo di neyelwa ka maoto a di phuthwa. Ka jalo, fa bothata le latlhegelwa, bobotegi bo tlhwatlhwa; fa bobotegi bo latlhegelwa, bobotegi bo tlhwatlhwa; fa bobotegi bo latlhegelwa, kwala e tlhwatlhwa; fa kwala e latlhehelwa, ditlhwatlhwa di tlhwatlhwa. Ditlhwatlhwa ke tshiamo ya tumelo e e thateng, mme ke tshimololo ya tshikano. Ba ba neng ba ithuta pele ke dintlha tsa modimo tse di bonalago, mme ke tshimololo ya botshelo jwa bosimane. Ka jalo, monnamane yo o kgeledimngwe o tshameka thata, mme ga a tshameke pharologanyo; o tshameke nodpo, mme ga a tshameke leruri. Ka jalo, o tla latlhehela mphato oo le go tsaya ee.