Chapter 61
Ŋkɔ Ŋlɛ NaaƐ Nɔɔ Bii Nɔ
Original
大国者下流，天下之交，天下之牝。牝常以静胜牡，以静为下。
故大国以下小国，则取小国；小国以下大国，则取大国。故或下以取，或下而取。
大国不过欲兼畜人，小国不过欲入事人。夫两者各得其所欲，大者宜为下。
故大国以下小国，则取小国；小国以下大国，则取大国。故或下以取，或下而取。
大国不过欲兼畜人，小国不过欲入事人。夫两者各得其所欲，大者宜为下。
Jɛɛ
Ŋkɔ ŋlɛ naaƐ le bɛ bɛi kɛ bɔɔ lɛ nɔ. Bii yɛ wɔ biɛli yɛmɔ. Biɛli kɛ ko waa yɛ bɛi kɛ bɔɔ lɛ nɔ. Bii kɛ ko nɔɔ lɛ wɔ lɛ tsoo he. Biɛli yɛmɔ le nɔɔ lɛ ha, a yɛ bɛi kɛ bɔɔ lɛ nɔ.
Ne ko le, ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee ko ŋkɔ nɛɛtɔ, a ŋkɔ nɛɛtɔ to ko ŋkɔ ŋlɛ naaƐ. Ŋkɔ nɛɛtɔ hwee ko ŋkɔ ŋlɛ naaƐ, a ŋkɔ ŋlɛ naaƐ to ko ŋkɔ nɛɛtɔ.
Ne ko le, alƐe a hwee kpɛ ko kɛ hwee kpɛ kɛ lɛ. Ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee le nɛɛ ko waa lɛ yɛ kɛ ŋkɔ nɛɛtɔ biɛli lɛ ko lɛ. Ŋkɔ nɛɛtɔ hwee le nɛɛ ko waa lɛ yɛ kɛ ŋkɔ ŋlɛ naaƐ biɛli lɛ ko lɛ.
Ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee le nɔɔ nɛɛ kɛ ko yɛ lɛ biɛli lɛ. Ŋkɔ nɛɛtɔ hwee le nɔɔ nɛɛ kɛ ko bɛ lɛ yɛ lɛ biɛli lɛ. Leɛ lɛ biɛli a kɛ lɛ to nɔɔ yɛ ko lɛ lɛ, ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee le bɛi kɛ bɔɔ nɔ.
Ne ko le, ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee ko ŋkɔ nɛɛtɔ, a ŋkɔ nɛɛtɔ to ko ŋkɔ ŋlɛ naaƐ. Ŋkɔ nɛɛtɔ hwee ko ŋkɔ ŋlɛ naaƐ, a ŋkɔ ŋlɛ naaƐ to ko ŋkɔ nɛɛtɔ.
Ne ko le, alƐe a hwee kpɛ ko kɛ hwee kpɛ kɛ lɛ. Ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee le nɛɛ ko waa lɛ yɛ kɛ ŋkɔ nɛɛtɔ biɛli lɛ ko lɛ. Ŋkɔ nɛɛtɔ hwee le nɛɛ ko waa lɛ yɛ kɛ ŋkɔ ŋlɛ naaƐ biɛli lɛ ko lɛ.
Ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee le nɔɔ nɛɛ kɛ ko yɛ lɛ biɛli lɛ. Ŋkɔ nɛɛtɔ hwee le nɔɔ nɛɛ kɛ ko bɛ lɛ yɛ lɛ biɛli lɛ. Leɛ lɛ biɛli a kɛ lɛ to nɔɔ yɛ ko lɛ lɛ, ŋkɔ ŋlɛ naaƐ hwee le bɛi kɛ bɔɔ nɔ.
Sulemɔ Bɔ Bɔ
Asafoatsɛ ni hewalɛ ŋmɛi?
Lɛ lɛ te ko le ŋkɔ ŋlɛ naaƐ kɛ ko yɛ lɛ bɛi kɛ bɔɔ nɔ kɛ bɔɔ biɛli lɛ ko. Biɛli yɛmɔ le te ko ŋkɔ ŋlɛ naaƐ kɛ ko ha nɔɔ lɛ yɛ kɛ waa lɛ lɛ ko. Lɛ lɛ te ko lɛ kɛ lɛ hwee ko ŋkɔ nɛɛtɔ lɛ, lɛ ko ko kpɛ ko ha kɛ lɛ lɛ.
Emi ŋmɛ lɛ mii gbɔɔ?
Naa lɛ nɔɔ lɛ ha ko he lɛ waa mɛ yɛ te ko lɛ ha nɔɔ lɛ biɛli lɛ. Mɛ yɛ bɛ ko ha kɛ nyɔɔ mɛ lɛ yɛ ko mɔ nɔɔ kɛ biɛli mɛ te lɛ biɛli lɛ.
Ŋɛ mii wɔ kɛlɛ gbɛ?
Tɛŋŋ bɛ bɛi lɛ kɛ hwee mɛ kɛ nyɔɔ mɛ nɔɔ lɛ nɔɔ kɛ he mɛ yɛ te. Hwee mɛ kɛ bɛ lɛ yɛ lɛ lɛ kɛ he lɛ waa mɛ lɛ.
Asafoatsɛ Lɛ Kɛ Gbɔɔ
Mii Sulemɔ
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?