Nsɛm yi kyerɛ sɛ ɔbo pa bi wɔ, a ɔnkyerɛ sɛ ɔwɔ ɔbo; enti ɔno nko na ɔwɔ ɔbo pa. Nanso ɔbo a ɛtwa so no, wobɛyɛ ne so ara sɛ wopɛ sika; enti ɔno nni ɔbo. Wɔrobɔ a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no wɔ ɔkwan mu biako mu, nanso wɔrema mu nnyɛ nokware; ahenni a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no wɔ ɔkwan mu biako mu, na wɔrema mu yɛ nokware. Sɛ wopew ɔkwan no ho fi, ɛbo no awuw; sɛ wopew ɛbo no ho fi, ahooden no awuw; sɛ wopew ahooden no ho fi, ankafoo no awuw. Ahenni a ɛtɔ so no ne sɛ woasomdwoe ne woankobe fii ase wɔ wo kwan mu, enti ankafoo no bɛsan ayɛ pɛɛ.
Key Concepts
德
仁
义
礼
道
Cite This Chapter
Laozi, Tao Te Ching, Chapter 38, "Ɛbo Pa Nnyinaso Mu De A, Ɛyɛ Deɛ", laotzu.ai: https://www.laotzu.ai/tw/chapters/38/
Classical Chinese, translation, and AI reflection are shown separately; cite this chapter URL for references.
Ɛbo pa no, wɔnntumi nkyerɛ wɔn ho sɛ wɔwɔ ɛbo; enti ɔno ne wɔ ɔbo pa. Ɛbo a ɛtwa so no, wobɛyɛ ne so ara sɛ wɔpɛ sika; enti ɔno nni ɔbo. Ɛbo pa no yɛ adeɛ a wɔyɛ wofrɛ wɔn no mu daa, na wɔrema mu nnyɛ nokware; ɛbo a ɛtwa so no yɛ adeɛ a wɔyɛ wofrɛ wɔn ho, na wɔrema mu yɛ nokware. Wɔrobɔ a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no, na wɔrema mu nnyɛ nokware; ahenni a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no, na wɔrema mu yɛ nokware; ahenni a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no, na ɔmanfoɔ no tena asomdwoe mu, enti ɔwura no bɔ ne yafere. Ɛno nti, sɛ wopew nhyehyɛe no ho fi ɔkwan a ɛfa so no mu de, ɛbo no awuw; sɛ wopew ɛbo no ho fi, ahooden no awuw; sɛ wopew ahooden no ho fi, ahenni a ɛtɔ so no awuw; sɛ wopew ahenni a ɛtɔ so no ho fi, ahenni no awuw. Ahenni a ɛtɔ so no ne sɛ woasomdwoe ne woankobe fii ase wɔ wo kwan mu, enti ankafoo no bɛsan ayɛ pɛɛ. Ɛyɛ sɛ wote sɛ wuhunu wɔ nokware mu, nanso ɔno ne okokrofoɔ ahyɛase. Ɛno nti, ɔbarima a ɔtɔ so no, ɔte ase wɔ ɔbɔ a ɛyɛ pa mu, na ɔnsuro sɛ woyɛ anka; ɔte ase wɔ ahommoe mu, na ɔnsuro sɛ woyɛ ankaa. Ɛno nti, ɔsɛ sɛ wugye sɛ wofi ho, na wugye biako no wɔ mu.
Adwene Kronkron
Nwoma yi ne dɛ?
Nsɛm yi kyerɛ sɛ ɔbo pa bi wɔ, a ɔnkyerɛ sɛ ɔwɔ ɔbo; enti ɔno nko na ɔwɔ ɔbo pa. Nanso ɔbo a ɛtwa so no, wobɛyɛ ne so ara sɛ wopɛ sika; enti ɔno nni ɔbo. Wɔrobɔ a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no wɔ ɔkwan mu biako mu, nanso wɔrema mu nnyɛ nokware; ahenni a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no wɔ ɔkwan mu biako mu, na wɔrema mu yɛ nokware. Sɛ wopew ɔkwan no ho fi, ɛbo no awuw; sɛ wopew ɛbo no ho fi, ahooden no awuw; sɛ wopew ahooden no ho fi, ankafoo no awuw. Ahenni a ɛtɔ so no ne sɛ woasomdwoe ne woankobe fii ase wɔ wo kwan mu, enti ankafoo no bɛsan ayɛ pɛɛ.
Efa me ho sɛn?
Mehwɛ sɛ meyɛ adeɛ sɛ wɔremfa me boafo mɛka nokware a, nanso meyɛ adeɛ sɛ mepɛ sɛ yɛfrɛ me sɛ ɔmanfoɔ, sɛ meyɛ ɔba, sɛ meyɛ ɔhonamfoɔ pa. Mɛtɔ yɛ yɛde wɔ me nneyɛɛ mu, mpo sɛ wɔremmfa me boafo mɛka no asomdwoe mu. Mehwɛ sɛ merekɔ so wɔ ɔkwan a ɛfa so no ho, sɛ mepɛ sɛ meyɛ adeɛ a ɛbɔ ayayadeɛ mu sɛ wɔremmfa.
Mehia me dɔ?
Ɔdaa yi, mɛyɛ biribi pɛɛ a ɛnyɛ sɛ wɔbɛfrɛ me wɔ, sɛ mepɛ sɛ yɛfrɛ me, sɛ yɛde wɔn ani gye me wɔ. Mɛyɛ ɔdɔ a ɛho hia wɔ me yonko anim ase, sɛ me yɛ nokware wɔ me nneyɛɛ mu, na ma me boa nokware no mma. Mɛtɔ yɛ mehwɛ sɛ mede wɔn ho to nokware no so.
(Those who) possessed in highest degree the attributes (of the Tao) did not (seek) to cultivate them, and thus they were possessed of them (in the highest degree). Thus it was that when the Tao was lost, its attributes appeared; when its attributes were lost, benevolence appeared; when benevolence was lost, righteousness appeared; and when righteousness was lost, the proprieties appeared.
AI Foforɔ
Ɛbo pa no, wɔnntumi nkyerɛ wɔn ho sɛ wɔwɔ ɛbo; enti ɔno ne wɔ ɔbo pa. Ɛbo a ɛtwa so no, wobɛyɛ ne so ara sɛ wɔpɛ sika; enti ɔno nni ɔbo. Ɛbo pa no yɛ adeɛ a wɔyɛ wofrɛ wɔn no mu daa, na wɔrema mu nnyɛ nokware; ɛbo a ɛtwa so no yɛ adeɛ a wɔyɛ wofrɛ wɔn ho, na wɔrema mu yɛ nokware. Wɔrobɔ a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no, na wɔrema mu nnyɛ nokware; ahenni a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no, na wɔrema mu yɛ nokware; ahenni a ɛtɔ so no yɛ adeɛ a wɔyɛ no, na ɔmanfoɔ no tena asomdwoe mu, enti ɔwura no bɔ ne yafere. Ɛno nti, sɛ wopew nhyehyɛe no ho fi ɔkwan a ɛfa so no mu de, ɛbo no awuw; sɛ wopew ɛbo no ho fi, ahooden no awuw; sɛ wopew ahooden no ho fi, ahenni a ɛtɔ so no awuw; sɛ wopew ahenni a ɛtɔ so no ho fi, ahenni no awuw. Ahenni a ɛtɔ so no ne sɛ woasomdwoe ne woankobe fii ase wɔ wo kwan mu, enti ankafoo no bɛsan ayɛ pɛɛ. Ɛyɛ sɛ wote sɛ wuhunu wɔ nokware mu, nanso ɔno ne okokrofoɔ ahyɛase. Ɛno nti, ɔbarima a ɔtɔ so no, ɔte ase wɔ ɔbɔ a ɛyɛ pa mu, na ɔnsuro sɛ woyɛ anka; ɔte ase wɔ ahommoe mu, na ɔnsuro sɛ woyɛ ankaa. Ɛno nti, ɔsɛ sɛ wugye sɛ wofi ho, na wugye biako no wɔ mu.