Chapter 30

Di Ruler weh Follow di Way Nuh Need Wa

以道佐人主者,不以兵强天下,其事好还。师之所处,荆棘生焉。大军之后,必有凶年。
善有果而已,不敢以取强。果而勿矜,果而勿伐,果而勿骄,果而不得已,果而勿强。
物壮则老,是谓不道,不道早已。
Wen someone guide di king or ruler 'cording to di Way, dem nuh use soilda dem or army wa fi mek evrybody ondacai an inna line. Becaa violence an fiece, i always tun back pon di one weh use it. Lood round a warcamps an wha spring op: jangly tings an prickly bush everywe. Eena di shadow of evry big battle, bad yeardem come - lack a food, lack a everyting. Di one weh truly gud a dem, dem stop wen dem get wa dem waan, dem nuh go push passed dat. Wen dem reech wa dem waan, dem nuh big up demself. Dem nuh mek loudmouth claim. Dem nuh get swelled head wid pride. An wen dem haffi do it, dem do it 'cause i mus', not 'cause dem wuda choose it. Den, wen i done, dem step back. But wa? Tings weh push demself fi become too big, too strong, soon enough dem gwine start go way dung. An dat? Dat cyaan call di Way. An wa nuh walk pon di Way, dem gwine meet itbaid soon.

Diip Reflekshan

Wah dis chaptа bout?

Dis chapter say se di bes ruler, di bes leader, dem mek wa dem haffi mek an den step back. Dem nuh use war or threat or army fi Mek pipo comply. Becaa wen unu turn up di violence, even though unu mey win, unu lose someting too. Di land weh soilda stay pon go poor an bare. Di people weh survive battle still haffi face lack an pain for year. Tru power nuh come from how much unu caan Mek people fraid, but from knowing wen fi stop.

How it relate to me?

Even if mi nuh a lead no country, mi still a lead somting - mi faamlih, mi team at wok, mebbeh even jus mi own life. An di temptation fi Mek tings happen by force or threat, i still dere. Wen mi angry, mi waan Mek people feel am. But dis chapter remind mi se dat kine a power always mek mi lose someting too. The respec mi mek mi lose, the trust weh broken - i tek long time fi heal.

Wah mi fi do todeh?

Today, wen mi feel di urge fi Mek somebody do someting mi way, or wen mi waan fi use mi authority fi force tings, mi gwine pause. Mi gwine ask miself: 'Dis di Way? Or mi a force it?' An den mi gwine mek a plan fi get wa mi waan but mek i so tings nuh haffi tear op.

Chapter Dem Wah Relate

Mi Reflection

Wah dis chapter mek yuh feel? Wah you ago do wid it?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →