Ibi bivuga ko gukundwa no kurengana byose bitera ubwishingiro mu mutima. Umuntu wese ushaka gukundwa kandi arakunda ibirushije; ariko ibi byose bishobora kumukomerera. Icaha kinini ni uko umuntu akunda umubiri we cyane; ariko nimba yarekeye ayo makenga, nta buhambaye yagarutse kuba.
Key Concepts
宠辱
身
天下
Cite This Chapter
Laozi, Tao Te Ching, Chapter 13, "Gukundwa No Kurengana Bidasa Umuja", laotzu.ai: https://www.laotzu.ai/rw/chapters/13/
Classical Chinese, translation, and AI reflection are shown separately; cite this chapter URL for references.
Gukundwa no kurengana bidasa umuja, kubaha ubusambo bukomeye nk'uko umubiri ubaha. Ntibwije iki kwitwa gukundwa no kurengana bidasa umuja? Gukundwa arakigerera irengera, ubwo ugize ubwo bidasa umuja nk'uko umuntu uhamamye iri mu ntambogamakara, ndetse no mu buhungiro. Ibi bidasa umuja, bisa nk'aho umutima ugikanda. Ntitwije iki kwitwa kubaha ubusambo bukomeye nk'umubiri? Dushakisha ubusambo bukomeye kuko turakunda umubiri wacu; ariko nimba tutakunda umubiri, ubusambo bufite iki? Kubera ko dusumba ububasha bwacu, turashobora kugabura isenga rya bombi; ariko uwumva yigenga abaho muri rusange, niwe ukomeye kandi ufite ubupfura. Yego, uwukunda umubiri we mu bw'ishengero rya gahunda, ashobora kubwira abantu uko bagenda; kandi uwuwo wenyene yigenga, ashobora kubwira abantu uko bakwiye kugira. Yego, ubwo umuntu amenya uburyo bwo kwifata nk'uko yifata abantu bo mu gihugu, ni bwo buba uburyo bwo kuba umutware w'ishengero rya gahunda; kandi uwukunda umubiri we mu bw'ishengero rya gahunda, ni bwo buba umukiza w'ishengero rya gahunda.
Ibyiringirwa biboneye
Iki kiganiro kirakubiyemo?
Ibi bivuga ko gukundwa no kurengana byose bitera ubwishingiro mu mutima. Umuntu wese ushaka gukundwa kandi arakunda ibirushije; ariko ibi byose bishobora kumukomerera. Icaha kinini ni uko umuntu akunda umubiri we cyane; ariko nimba yarekeye ayo makenga, nta buhambaye yagarutse kuba.
Bite byerekeye nanjye?
Mumenye ko ibyo abantu bambwiye cyangwa ibyo bansekeye bishobora kuntera ubwishingiro. Nubwo mba umuntu usanzwe, mfite inzara yo kurushaho kubaha ibyo sinjira, kubera ko sinzaye kugira ubwenegihugu bwiza. Ibi bintanganira nk'umuntu wese, kandi byanshimishiriza kubona ko mfite ubushobozi bwo guhindura ibyo mbwiwe nk'ibikomere. Nkunda umubiri wanjye, kandi mfite ubushobozi bwo guhindura amajoro yanjye. Sinzaye kwiyemeza abantu, kandi nshaka kuba umuntu uzima. Nubwo mfite inzara yo kurushaho kubaha, nshaka kwifata neza.
Nigute naciye ejo?
Uku mu munsi wa nyuma, nzagerageza kwiyemeza kugira ngo ntazigomere mu magambo y'abantu. Nzagerageza kubona ko ibyo nkunda byose bifite akamaro, kandi nzahindure uburyo bwo kwifata ngo mbe umuntu uzima.
Favour and disgrace would seem equally to be feared; honour and great calamity, to be regarded as personal conditions (of the same kind). Therefore he who would administer the kingdom, honouring it as he honours his own person, may be employed to govern it, and he who would administer it with the love which he bears to his own person may be entrusted with it.
AI Nkmoderno
Gukundwa no kurengana bidasa umuja, kubaha ubusambo bukomeye nk'uko umubiri ubaha. Ntibwije iki kwitwa gukundwa no kurengana bidasa umuja? Gukundwa arakigerera irengera, ubwo ugize ubwo bidasa umuja nk'uko umuntu uhamamye iri mu ntambogamakara, ndetse no mu buhungiro. Ibi bidasa umuja, bisa nk'aho umutima ugikanda. Ntitwije iki kwitwa kubaha ubusambo bukomeye nk'umubiri? Dushakisha ubusambo bukomeye kuko turakunda umubiri wacu; ariko nimba tutakunda umubiri, ubusambo bufite iki? Kubera ko dusumba ububasha bwacu, turashobora kugabura isenga rya bombi; ariko uwumva yigenga abaho muri rusange, niwe ukomeye kandi ufite ubupfura. Yego, uwukunda umubiri we mu bw'ishengero rya gahunda, ashobora kubwira abantu uko bagenda; kandi uwuwo wenyene yigenga, ashobora kubwira abantu uko bakwiye kugira. Yego, ubwo umuntu amenya uburyo bwo kwifata nk'uko yifata abantu bo mu gihugu, ni bwo buba uburyo bwo kuba umutware w'ishengero rya gahunda; kandi uwukunda umubiri we mu bw'ishengero rya gahunda, ni bwo buba umukiza w'ishengero rya gahunda.